เงินขาดมือกะทันหันแต่ไม่อยากขายรถ หลายคนเลือกจำนำรถยนต์เพราะได้เงินเร็วภายในวันเดียว ยังใช้รถได้ต่อ และไม่ต้องเสียกรรมสิทธิ์ไป แต่ถ้าไม่รู้ขั้นตอน ไม่เข้าใจดอกเบี้ย หรือเลือกผู้ให้กู้ผิด อาจเสียเงินเพิ่มโดยไม่รู้ตัว หรือแย่กว่านั้นคือเสี่ยงเสียรถ วันนี้มาเรียนรู้เรื่องจำนำรถยนต์อย่างครบถ้วนก่อนตัดสินใจ
จำนำรถยนต์คืออะไรและต่างจากขายฝากอย่างไร
จำนำรถยนต์คือนำสมุดคู่มือจดทะเบียนรถไปค้ำประกันการกู้เงิน เจ้าของยังคงถือกรรมสิทธิ์และใช้รถได้ตามปกติ เมื่อชำระเงินต้นพร้อมดอกเบี้ยครบก็รับสมุดคืน ต่างจากขายฝากที่ต้องโอนกรรมสิทธิ์ไปยังผู้รับซื้อชั่วคราว ถ้าไถ่ถอนไม่ทันตามสัญญาจะเสียกรรมสิทธิ์ทันที ดังนั้นจำนำรถมีความเสี่ยงน้อยกว่าในแง่กรรมสิทธิ์ แต่ดอกเบี้ยอาจสูงกว่า
หลายคนสับสนระหว่างจำนำรถกับสินเชื่อรถแลกเงิน จริงๆ แล้วทั้งสองมีหลักการเหมือนกันคือใช้รถค้ำประกัน ต่างกันที่สินเชื่อรถแลกเงินมักเป็นผลิตภัณฑ์จากธนาคารหรือบริษัทไฟแนนซ์ มีกฎหมายคุ้มครองชัดเจน ดอกเบี้ยถูกกว่า แต่อนุมัติยากกว่า ส่วนจำนำรถกับร้านรับจำนำทั่วไปอาจอนุมัติง่ายกว่าและเร็วกว่า แต่ดอกเบี้ยแพงกว่ามาก ต้องชั่งน้ำหนักระหว่างความรวดเร็วกับต้นทุน
วงเงินที่คาดหวังได้
วงเงินที่ได้จากจำนำรถขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ปัจจัยหลักคือราคาตลาดของรถ ผู้ให้กู้ส่วนใหญ่ให้วงเงินประมาณ 70-80% ของราคาประเมิน เช่น รถมีราคาตลาด 600,000 บาท อาจได้วงเงิน 420,000-480,000 บาท สภาพรถสำคัญมาก รถสภาพดี ไมล์น้อย ประวัติดูแลดี ได้วงเงินสูงกว่า รถสภาพปานกลางหรือมีประวัติอุบัติเหตุได้น้อยกว่า
ยี่ห้อและรุ่นมีผล รถที่ขายต่อได้ง่ายและราคาลงช้า เช่น Toyota, Honda, Isuzu ได้วงเงินดีกว่ารถที่ราคาตกเร็วหรือขายต่อยาก รถปีใหม่ได้วงเงินสูงกว่ารถเก่า และรถที่ปลอดภาระหนี้อื่นๆ ได้วงเงินดีกว่า ถ้ายังผ่อนรถอยู่กับไฟแนนซ์อีกเจ้าหนึ่ง จะจำนำซ้อนได้ยากหรือได้วงเงินน้อยมาก เพราะสมุดอยู่กับไฟแนนซ์เดิม ต้องปิดยอดเดิมก่อน
ดอกเบี้ยและค่าใช้จ่ายจริง
นี่คือส่วนที่คนมักพลาดมากที่สุด ดอกเบี้ยจำนำรถแตกต่างกันมากตามผู้ให้กู้ ธนาคารและสถาบันการเงินที่มีใบอนุญาตชัดเจน ดอกเบี้ยอยู่ที่ประมาณ 12-24% ต่อปี หรือ 1-2% ต่อเดือน ขึ้นอยู่กับเครดิตและรายได้ บริษัทไฟแนนซ์ที่ไม่ใช่ธนาคาร ดอกเบี้ยประมาณ 24-36% ต่อปี หรือ 2-3% ต่อเดือน ร้านรับจำนำทั่วไปที่อนุมัติเร็ว ดอกเบี้ยสูงถึง 3-5% ต่อเดือน หรือ 36-60% ต่อปี ซึ่งแพงมากถ้ากู้นาน
ลองคำนวณจริง ถ้ากู้ 200,000 บาทดอกเบี้ย 3% ต่อเดือน เดือนละ 6,000 บาทเป็นแค่ดอกเบี้ย ปีละ 72,000 บาท หรือ 36% ของเงินต้น ถ้ากู้ 2 ปีเสียดอกเบี้ยไปแล้ว 144,000 บาท ยังไม่หักเงินต้นเลย ดังนั้นควรวางแผนว่าจะปิดบัญชีได้เมื่อไหร่ก่อนตัดสินใจ อย่ากู้แบบไม่มีแผนชำระ นอกจากดอกเบี้ยยังมีค่าใช้จ่ายอื่น เช่น ค่าประเมินรถ ค่าทำสัญญา ค่าประกันภัย ค่าธรรมเนียมอื่นๆ ต้องถามให้ครบก่อนเซ็นสัญญา
ขั้นตอนจำนำรถยนต์
เตรียมเอกสารให้ครบก่อนไป สมุดคู่มือจดทะเบียนรถฉบับจริง บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน และเอกสารรายได้ถ้ามี บางแห่งอาจขอสำเนากรมธรรม์ประกันภัยรถด้วย ถ้ามีคู่สมรสอาจต้องมีหนังสือยินยอม เอกสารครบยิ่งอนุมัติเร็วและได้วงเงินดี ไปประเมินรถที่สถานที่ผู้ให้กู้ เจ้าหน้าที่จะดูสภาพรถ ตรวจสอบเอกสาร และเสนอวงเงินพร้อมเงื่อนไข ใช้เวลาประมาณ 30-60 นาที
อย่าไปที่เดียว ควรเปรียบเทียบอย่างน้อย 3-5 แห่ง ทั้งธนาคาร ไฟแนนซ์ และร้านจำนำ แต่ละที่อาจประเมินวงเงินและเสนอดอกเบี้ยต่างกันมาก เสียเวลาหน่อยแต่คุ้มค่า ถ้าได้ข้อเสนอที่ดีจากแห่งหนึ่งลองนำไปต่อรองกับอีกแห่งที่ชอบมากกว่า มักได้เงื่อนไขดีกว่าเดิม เมื่อตกลงเงื่อนไขแล้วอ่านสัญญาให้ละเอียดทุกข้อก่อนเซ็น เช็คดอกเบี้ย เงื่อนไขชำระ ค่าปรับผิดนัด เงื่อนไขปิดบัญชีก่อนกำหนด และเงื่อนไขยึดรถ
ข้อควรระวังและกับดักที่พบบ่อย
ระวังร้านที่ไม่มีใบอนุญาตหรือไม่มีตัวตนที่ชัดเจน ถ้าเกิดปัญหาร้องเรียนไม่ได้ ควรเลือกธนาคาร บริษัทไฟแนนซ์ที่จดทะเบียนถูกต้อง หรือร้านที่มีชื่อเสียงและรีวิวดี ระวังสัญญาที่มีเงื่อนไขซ่อนเร้น เช่น ค่าปรับผิดนัดสูงมาก ดอกเบี้ยทบต้นแทนลดต้นลดดอก เงื่อนไขยึดรถแค่ผิดนัด 1 งวด หรือห้ามปิดบัญชีก่อนกำหนด ต้องถามให้ชัดและอ่านให้ครบ
อย่าเซ็นเอกสารโอนกรรมสิทธิ์โดยไม่ตั้งใจ บางร้านแอบแทรกเอกสารโอนรถปนกับสัญญาจำนำ พอเซ็นแล้วรถกลายเป็นของเขา ต้องอ่านทุกเอกสารก่อนเซ็น ถ้าไม่แน่ใจอย่าเซ็น ระวังค่าธรรมเนียมแปลกๆ ที่ไม่ได้ตกลงกันไว้ เช่น ค่าดูแลรถ ค่าจอดรถ ค่าประกันพิเศษ ถ้ามีเรียกเก็บหลังทำสัญญาไปแล้วคือผิดปกติ ต้องสอบถาม อีกข้อที่หลายคนพลาดคือไม่ขอสำเนาสัญญาไว้กับตัวเอง ต้องขอสำเนาทุกครั้งเพื่อเก็บเป็นหลักฐาน
ทางเลือกอื่นที่ควรพิจารณา
ก่อนตัดสินใจจำนำรถยนต์ ลองดูทางเลือกอื่นว่ามีอะไรบ้าง บัตรเครดิตหรือสินเชื่อส่วนบุคคล ถ้ามีประวัติเครดิตดีอาจได้ดอกเบี้ยต่ำกว่า และไม่เสี่ยงเรื่องรถ แต่วงเงินอาจน้อยกว่า กู้จากคนรู้จักหรือครอบครัว ถ้าไว้ใจกันและกำหนดเงื่อนไขชัดเจน ดอกเบี้ยต่ำหรือไม่มีดอกเบี้ย แต่ต้องระวังความสัมพันธ์ถ้าชำระไม่ตรง สินเชื่อธุรกิจหรือโปรแกรมพิเศษ ถ้าเป็นเจ้าของธุรกิจอาจมีสินเชื่อธุรกิจที่ดอกเบี้ยต่ำกว่าจำนำรถ
ถ้าต้องการเงินระยะยาวหลักปีขึ้นไป จำนำรถอาจไม่ใช่ทางเลือกที่ดีเพราะเสียดอกเบี้ยเยอะ อาจดีกว่าถ้าขายรถแล้วซื้อรถถูกกว่าหรือใช้รถมือสองแทน ได้เงินก้อนมาแก้ปัญหาและลดภาระประจำเดือน แต่ถ้าเป็นเรื่องเงินขาดมือระยะสั้นที่รู้แน่ว่าจะมีเงินมาชำระเร็วๆ นี้ จำนำรถก็เป็นทางเลือกที่สมเหตุสมผล
วางแผนชำระและปิดบัญชี
หลังจำนำแล้วต้องวางแผนชำระอย่างเคร่งครัด ชำระตรงเวลาทุกงวด ตั้งเตือนในโทรศัพท์หรือตั้งหักบัญชีอัตโนมัติ ผิดนัดแม้แค่ครั้งเดียวเสียค่าปรับและดอกเบี้ยผิดนัดทันที ผิดนัดหลายครั้งเสี่ยงโดนยึดรถ ถ้าเดือนไหนมีเงินเหลือพิเศษลองโทรถามว่าชำระเพิ่มหรือปิดบัญชีก่อนกำหนดได้ไหม ถ้าไม่มีค่าปรับควรทำ เพราะจะประหยัดดอกเบี้ยได้มาก
เก็บหลักฐานทุกครั้งที่ชำระ ใบเสร็จ สลิปโอนเงิน หรือ Screenshot ถ้ามีปัญหาข้อพิพาทภายหลังจะมีหลักฐานยืนยัน อย่าทิ้งไว้นานเกินจำเป็น ยิ่งจำนำนานดอกเบี้ยยิ่งสะสม ถ้ารู้ว่าจะไม่มีเงินชำระตามกำหนด โทรหาผู้ให้กู้ล่วงหน้าเพื่อขอขยายเวลาหรือปรับแผนชำระ ดีกว่าหายเงียบแล้วโดนยึดรถ
จำนำรถยนต์เป็นทางเลือกรับเงินด่วนที่ยังใช้รถได้ต่อ วงเงินที่ได้ประมาณ 70-80% ของราคาตลาด ขึ้นกับสภาพรถ ยี่ห้อ รุ่น และปี ดอกเบี้ยแตกต่างกันมากตามผู้ให้กู้ตั้งแต่ 1-5% ต่อเดือน ต้องเปรียบเทียบหลายแห่งและเลือกดอกเบี้ยต่ำที่สุด เตรียมเอกสารให้ครบ อ่านสัญญาทุกข้อ ขอสำเนา และระวังกับดักอย่างเอกสารโอนรถแฝง ดอกเบี้ยทบต้น และค่าธรรมเนียมแปลกๆ ชำระตรงเวลาทุกงวด เก็บหลักฐาน และปิดบัญชีเร็วที่สุดเพื่อลดดอกเบี้ย ถ้าทำตามทุกข้อจะได้เงินทันใจโดยไม่เสียเปรียบและไม่เสี่ยงเสียรถ